Een terrein waarvan de eerste bestemming sociale huisvesting is
Het terrein aan de Kwartellaan is eigendom van de huurderscoöperatie Le Logis-Floréal.
Omdat steeds meer jonge gezinnen de gemeente verlieten doordat zij de huurprijzen niet langer konden betalen, vroeg de gemeente Watermaal-Bosvoorde al in 2013 aan de sociale huisvestingsmaatschappij Le Logis-Floréal om haar woonbeleid te ondersteunen door op het terrein aan de Kwartellaan sociale woningen en middenklassewoningen te realiseren.
In november 2013 richtten de gemeente Watermaal-Bosvoorde en Le Logis zich gezamenlijk tot de staatssecretaris voor Huisvesting om financiering te verkrijgen voor de bouw van woningen. Die financiering werd toegekend.
Een terrein waar stadslandbouw zich ontwikkelde met de steun van Le Logis-Floréal
De stichters van de tuinwijken Le Logis en Floréal droomden honderd jaar geleden van een stad die niet alleen iedereen de kans bood om degelijk te wonen, maar ook de band tussen bewoners en de natuur versterkte.
Vanuit die visie stimuleert de openbare sociale huisvestingsmaatschappij (SISP) Le Logis-Floréal de integratie van bebouwing, stadslandbouw en sociale cohesie op het terrein van de Cailles.
Sinds 2014 stelt Le Logis-Floréal het terrein waarvan zij eigenaar is kosteloos ter beschikking van de vzw La Ferme du Chant des Cailles.
Met de steun van Le Logis-Floréal werden er verschillende stadslandbouwactiviteiten ontwikkeld. Om dit project te behouden en verder te ondersteunen, stelde Le Logis-Floréal aan het Gewest voor om het bouwproject te beperken tot één derde van het terrein, hoewel het perceel voor 100% bebouwbaar is.
Na de toewijzing van de concessieoproep die op 3 juni 2022 werd gepubliceerd, hebben Le Logis-Floréal en de vzw La Ferme du Chant des Cailles hun samenwerking vernieuwd en verder versterkt.
Le Logis-Floréal besloot aan de vzw La Ferme du Chant des Cailles een dienstenconcessie voor “stadslandbouw en sociale cohesie” toe te kennen voor een periode van tien jaar, op het deel van het perceel dat niet zal worden bebouwd.
Met tien jaar ervaring heeft de vzw La Ferme du Chant des Cailles haar vermogen bewezen om een brede waaier aan landbouw-, educatieve en sociale activiteiten te ontwikkelen en uit te voeren, dankzij de inzet van leden die zich engageren binnen een burgerlijke en democratische dynamiek.
De missie van de vzw La Ferme du Chant des Cailles bestaat erin agro-ecologie en een circulaire en lokale economie te bevorderen, het educatieve potentieel ervan verder te ontwikkelen en de inclusie van sociale huurders, in het bijzonder de meest kwetsbaren, te versterken, terwijl zij erop toeziet dat deze activiteiten goed worden afgestemd op het bouwproject dat op het terrein wordt gerealiseerd.
Een woonproject dat samen met alle betrokken partijen werd ontwikkeld
Op 28 januari 2026 kondigden de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM), in samenwerking met de openbare sociale huisvestingsmaatschappij Le Logis-Floréal en de vzw en coöperatie La Ferme du Chant des Cailles, de indiening aan van de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag voor het project Cailles. Dit project combineert de bouw van nieuwe duurzame woningen met de duurzame verankering van stadslandbouw in Watermaal-Bosvoorde.
Op een perceel dat eigendom is van Le Logis-Floréal voorziet het project in de bouw van 64 woningen met één tot vijf slaapkamers, waaronder verschillende aangepaste woningen voor personen met een beperkte mobiliteit (PBM) en twee gemeenschapswoningen. Daarnaast omvat het project een gemeenschapsvoorziening van 250 m², een parkeerterrein en talrijke fietsparkeerplaatsen.
Volgens Ana Deboe, voorzitter van de Raad van Bestuur van Le Logis-Floréal, “is dit project het resultaat van een langdurig samenwerkingsproces tussen La Ferme du Chant des Cailles, de BGHM, Pierre Blondel Architectes en Le Logis-Floréal. Ook de bewoners kregen de kans hun behoeften kenbaar te maken tijdens verschillende vergaderingen en workshops. Dit project sluit volledig aan bij de coöperatieve visie van Le Logis-Floréal, dat deze infrastructuur zal beheren. Het belichaamt een gedeelde visie op hedendaags, duurzaam, inclusief en milieuvriendelijk wonen.”
De duurzame verankering van landbouw- en sociale activiteiten
La Ferme du Chant des Cailles krijgt de garantie dat zij haar activiteiten op een groot deel van de site duurzaam kan verderzetten.
Meer dan twee derde van het terrein blijft bestemd voor de landbouwactiviteiten en initiatieven rond sociale cohesie die de vzw en coöperatie La Ferme du Chant des Cailles de voorbije dertien jaar in het hart van de tuinwijk hebben ontwikkeld: begrazing, groenteteelt, collectieve tuinen en educatieve en burgergerichte activiteiten.
Het architecturale ontwerp, uitgewerkt door Pierre Blondel Architectes, sluit aan bij het karakter van de tuinwijk door haar ritme, materialen en circulatiepatronen te respecteren.
Vijf kleinschalige appartementsgebouwen, ingeplant op enige afstand van de straat, zorgen voor doorkijken en een harmonieuze integratie in het bestaande stedelijke weefsel. Het project legt de nadruk op energiezuinigheid, de bescherming van de natuurlijke omgeving en de kwalitatieve inrichting van de open ruimte.
Een voorbeeldproject waarin natuur centraal staat
Daphné Godfirnon, algemeen directeur van Le Logis-Floréal, licht toe:
“Dit project onderscheidt zich door zijn voorbeeldige karakter. De woningen zijn energie-efficiënt en de impact op de landbouw- en tuinbouwactiviteiten wordt tot een minimum beperkt dankzij een zo klein mogelijke bebouwde oppervlakte. De landschapsinrichting is ontworpen om wonen en landbouw opnieuw met elkaar te verbinden. Er werd bovendien bijzondere aandacht besteed aan het beheer van het regenwater, zodat het maximaal natuurlijk kan infiltreren of hergebruikt wordt en niet in het openbare rioleringsnet terechtkomt.”
Volgens Alain Verheulpen, algemeen directeur van de BGHM, “ligt de grote meerwaarde van het project Cailles niet alleen in zijn voorbeeldfunctie, maar ook in zijn impact op de gemeenschap. We bouwen niet louter woningen; we geven vorm aan een echte woonwijk die zich verder ontwikkelt met respect voor haar coöperatieve, agrarische en sociale identiteit.”
Een terrein dat sinds 2023 bewoners huisvest
In het kader van het gewestelijke programma Brussels Helps Ukraine heeft de vzw Communa sinds 2023 een site met tijdelijke modulaire woningen ingericht op het terrein van Cailles.
Het gaat om geprefabriceerde en verplaatsbare wooneenheden die ontworpen zijn om tegemoet te komen aan tijdelijke huisvestingsbehoeften.
Binnen het project Cailles werden deze woningen volledig gemeubileerd en aangesloten op water en elektriciteit, zodat ze onmiddellijk bewoonbaar zijn.
Elk gezin beschikt over een eigen woning met een leefruimte, een keuken, een badkamer en één of meerdere slaapkamers.
Deze woningen bieden tijdelijke opvang aan gezinnen die de oorlog in Oekraïne zijn ontvlucht, evenals aan gezinnen zonder verblijfsvergunning van verschillende nationaliteiten, in een context waarin de Brusselse woningmarkt zwaar onder druk staat.
